Home . Antagonizem . Kronikani kurd: Durrësi, kjo Kostandinopojë e dytë

Kronikani kurd: Durrësi, kjo Kostandinopojë e dytë

Si dukej Arbëria në fillim të shekullit gjashtëmbëdhjetë? Kjo pyetje bëhet edhe më intriguese kur kërshëria të shtyn të zhbirilosh thellë e më thellë kronikat osmane. Midis antagonizmit mes dy popujve që cakërruan heshtat njëri me tjetrin, kronikanët osmanë kanë lënë njoftime të paçmuara për Arbërinë, qytetet e saj, viset dhe jetën e asaj kohe. Një përshkrim kaq vivid është Durrësi në sytë e kronikanit osman, Idriz Bitlisi.

Me origjinë të mugët nga Kurdistani, Bitlisi do të shkruante një vepër madhore për historinë osmane në persisht, e njohur si ‘Hasht Bihisht’. Duke shërbyer në oborrin e sulltan Selimit I, nga pena e tij doli një histori voluminoze, ndër të parat e llojit të saj, për mbretërimin e tetë sundimtarëve të parë osmanë.

Pas vdekjes së Skënderbeut, osmanët arritët të gllabëronin pjesën më të madhe të tokave arbërore. Përjashtim bënte vetëm Durrësi, që vazhdonte të frymonte i lirë për shkak të mureve të tij të forta. Kronikani kurd mrekullohet nga ngrehinat e bukura të qytetit shqiptar, përfshirë edhe monumentet antike.

Çdo shpjegim tjetër bëhet i tepërt, prandaj portali Konica.al po sjell një fragment interesant nga historia e Bitlisit:

“Në vitin nëntëqind e tetë (1502  – shën i red.) sanxhaku kufitar i Elbasanit i ishte besuar pasardhësit të sanxhakbejlerëve militantë, Mehmet beut, birit të Isa bej gaziut. Ky sanxhak, në krahinat e të cilit zbatoheshin ligjet e sheriatit dhe në të cilat valonin flamujt e islamit, kishte pranë fortesën e Durrësit, një nga qytetet e mëdhenj të pafeve, që kishte ndërtesa antike dhe një kështjellë të gjerë me mure të shumtë e të fortë, aq sa nga soliditeti i ndërtimit, nga lartësia e kullave dhe nga gjerësia e shtyllave ai kundrohej në viset e Rumelisë si një Kostandinopojë e dytë. Duke qenë kështu i fortë me ndërtesa të ngjeshura  njëra pas tjetrës dhe me mure me themele të gjera dukej si një mal i lartë anës së detit Mesdhe. Në rrëzën e fortesës është një liman i madh pranë të cilit kalojnë e shumta e anijeve frënge që shkarkojnë këtu mallin që transportohet në viset përqark. Duke qenë se kjo fortesë dhe skela e saj në buzë të Detit Mesdhe, sulltanët e parakaluar të dinastisë së Osmanit – qofshin në parajsë – që patën qenë drejtuar kundër Shqipërisë (e patën qarë) se nuk mund të arrihej pushtimi i kësaj nga ana e detit pa pasur shumë anije dhe se ishte vështirë t’u bëjë ballë fuqive të mëdha frënge. Për këtë shkak nuk ka qenë aspak e mundur pushtimi i kësaj fortese, ndonëse ajo është pjesë e vilajetit të Shqipërisë”.(konica.al)

Mos humbisni:
Vuçiç i “lutet” Ramës që të mos përmendë “Shqipërinë e Madhe” në publik

Close